Gedigitaliseerde litho's



Door A.A. Tekelenburg
Dit programma bevat de digitale versie van een boekje dat in 1913 werd uitgegeven. De auteur ervan was leraar aan de tekenschool voor kunstambachten in Amsterdam. Zijn prenten laten duidelijk de invloed zien van de heersende stijl uit die jaren: de Jugendstil.
Ook nu nog werken de afbeeldingen enthousiasmerend en wekken ze het verlangen om zelf aan de slag te gaan met levende vormen. U kunt ze gebruiken voor decoratiewerk of als voorbeeld om zelf nieuwe ontwerpen te maken.



De Jugendstil en de Organische Vormgeving zijn nauw verwant. Ze delen dezelfde geestelijke oorsprong en zijn allebei ontstaan bij het aanbreken van het Michaëlische tijdperk aan het einde van de 19de eeuw.
Er is echter ook een verschil. Jugendstil is vaak figuratief en gebruikt dan herkenbare natuurlijke motieven: bloemen, planten, dieren, meisjes, etc. Organische Vormgeving werkt uitsluitend met de wetmatigheden van het levende.
De bedrijvers van de Jugendstil waren kunstenaars en ambachtlieden uit alle levensbeschouwelijke richtingen. Ze zagen het als hun ideaal om de nieuwe, levende vormen overal in het dagelijks leven door te laten dringen. Jugendstil werd toegepast in de vormgeving van o.a. huizen, kantoren en fabrieken, maar ook van straatverlichting, parkbankjes, meubels, gebruiksvoorwerpen, sieraden en kleding.



Rudolf Steiner zei over de Jugendstil: "Als deze geestelijke impuls werkelijk was opgenomen, dan zou de oorlog niet zijn uitgebroken." Steiner bedoelde daarmee de Eerste Wereldoorlog. Je kunt hieraan toevoegen dat daarmee dan ook de Tweede Wereldoorlog niet zou hebben plaatsgevonden, want deze twee hangen samen.
Met het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog is de Jugendstil uiterlijk geheel verdwenen, en heeft plaats gemaakt voor de impuls van 'De Stijl'. Mondriaan, Rietvelt en Van Doesburg waren belangrijke vertegenwoordigers van deze esthetische richting. De Stijl bestaat nog steeds; inmiddels heeft ze vele metamorfosen doorgemaakt en is nu bekend als 'design'.
De organische stroming, waaronder ook de Jugendstil, heeft sindsdien een marginaal en grotendeels verborgen bestaan geleden. De laatste jaren lijkt daar verandering in te komen, en in de loop van de komende eeuw kan de organische vormgeving weer een belangrijke plaats gaan innemen.



De oorspronkelijk uitgave bestaat uit een kartonnen casette met 36 litho's (steendrukken) in kleuren en twee pagina's toelichting. De gedigitaliseerde versie was sinds 2001 voor € 13,50 verkrijgbaar. Het programma is nu door AntroVista vrij gegevens als gratis download.
Handleiding bij het ontwerpen van motieven naar plantvormen
Door A.A. Tekelenburg
Versie 4.0 - november 2007 - gratis downloadversie
Het is een vrij grote download (ruim 9Mb), zodat een snelle internetverbinding nuttig is (kabel/ADSL). Het downloaden kan dus even duren, maar dan heb je ook wat!
De Windows-versie heeft een eigen installatieprogramma. U hoeft alleen de link
hieronder te klikken om het programma te installeren. U kunt ook het
installatieprogramma eerst opslaan op uw computer, en het dan uitvoeren door er
op te dubbelklikken. De installatie verloopt snel en eenvoudig. Er wordt een
snelkoppeling op het bureaublad en in het startmenu geïnstalleerd.
Let op: als u downloadt en installeert, kunt u eerst obscure waarschuwingen krijgen over 'mogelijke schadelijkheid' en 'onbekende uitgevers'. Vanzelfsprekend is het boekje geheel veilig en is AntroVista geen onbekende uitgever! (Alleen maar onbekend bij Microsoft.) Maar het is natuurlijk wel een goede gewoonte om altijd alle downloads eerst met een anti-virusprogramma te controleren.
Gebruikers van Mac- en Linuxcomputers kunnen gebruik maken van deze link:
download het boekje als zip-file (9 Mb)
Download de zip-file, pak hem uit, zoek het bestand 'start.html' en dubbelklik erop.
© antrovista
Voor zover wij weten rust op de inhoud van het boekje na al die tijd geen rechten meer. Mocht iemand toch nog aanspraak op copyrights menen te kunnen maken, dan horen wij dat natuurlijk graag.