menu

Weekspreuk 35 

1 - 7 december 

Kann ich das Sein erkennen,
Das es sich wiederfindet
Im Seelenschaffensdrange?
Ich fühle, daß mir Macht verlieh'n,
Das eigne Selbst dem Weltenselbst
Als Glied bescheiden einzuleben.

Kan ik het zijn zo kennen
Dat het zich terug kan vinden
In de scheppingsdrang der ziel?
Ik voel dat ik de kracht ontvang,
Het eigen zelf met het wereldzelf
Als deel bescheiden te verweven.

Bescheidenheid

Waar vind ik het zijn? In de wetenschap is het ‘zijn’ gereduceerd tot een hersenfunctie. Neurologen zoeken naarstig tot ze het zijns-centrum in de hersenen gelokaliseerd hebben. Biologisch psycholoog Sarah Durston stelt in haar boek The Universe, Life and Everything*: “We zijn bezig de radio uit elkaar te halen, om te kijken waar de muziek zit.”

De wetenschap ontkent de zin van het leven: alles is toeval. Het lijkt alsof het standpunt ‘ik geloof wel dat er iets is’ al het antwoord op de zijns-vraag is. Maar dat is te gemakkelijk. Als het ‘zijn’ een bron heeft, zoals de radio zijn zender, dan moet je op die bron ook bewust afstemmen. En je vraagt je af: Wie ben ik tegenover dat grote Wereldzijn? De kerk heeft daar eeuwenlang op gereageerd met ‘niets’. Maar de zelfbewuste mens stelt de vraag: ervaar ik mijn bestaan als zinvol; wil en kan ik iets bijdragen aan de wereld? En wie bescheiden op deze vraag ‘ja’ durft te antwoorden, kan tot de conclusie komen dat ons kleine bestaan in de grote wereld, tegenover het grote Wereld-zijn als zinvol beschouwd mag worden.

Hoe we ons ontwikkelen tot een bewust ‘ik’ speelt al vanaf onze geboorte. Je vindt dat thema overal terug, in de kunst, in menswetenschappen, tot in de wortels van de taal. Het Franse woord voor ‘ik’ is ‘je’- de verkorting van Jesus, het Duitse ‘ich’ verwijst naar Iesus Christus. Ook in het Nederlandse ‘ik’ is dat te herkennen. En wellicht dat daarom de Engelsen hun ‘I’ nog met een hoofdletter schrijven.

Dat het mij dit alles geschonken is, dat ik ik-kracht kan ontplooien en over een vrije wil beschik – is niet vanzelfsprekend. Bescheidenheid is op zijn plaats en doet je ten leste beseffen wat de missie van het bestaan is, hoe ver dat ook verwijderd lijkt: de verwezenlijking van de liefde – voor onze naaste, voor de mensheid, voor de schepping.

Bescheidenheid is vaak ver te zoeken in de ik-beleving en niet meer dan het ego, dat op luide toon om erkenning vraagt. De liefde gaat verloren in de verkondiging van het eigen standpunt. Bescheidenheid vraagt er om naar de ander te kijken en te luisteren als mede-lichtdrager; de ander te ontmoeten zonder de eigen standpunten vooruit te schuiven. Het vraagt om samen op weg te gaan.

Even verscheiden als de herders in het Oberufer Kerstspel, die samen op weg gaan om het Kind in de kribbe te vinden, zoals dat in de droom in hun hart gelegd was. Zo verwelkomen we het Wereldlicht in onze ziel. In de woorden van een 14e-eeuws adventslied: Wees welkom Christus Heer, want gij zijt ons aller Heer, wees welkom lieve Heer hier in het schone aardrijk – afsluitend met de ultiem bescheiden woorden: Kyrie Eleys – Heer, ontferm u onzer - waarbij de melodie in de toon ‘bes’ deemoedig het hoofd buigt.

Sys willekommen Heirre Kerst

Luister naar:

* https://www.volkskrant.nl/mensen/-waarom-zou-ons-bewustzijn-geen-doel-dienen-~bf673eda/